Strona główna
Współpraca z agencją
Jaka umowa z agencją marketingową będzie najlepsza?

Jaka umowa z agencją marketingową będzie najlepsza?

Dłonie podpisujące dokument

Najlepsza umowa z agencją marketingową nie jest uniwersalnym wzorem. Powinna łączyć spójny brief, ofertę i precyzyjny zakres prac, a także regulować prawa autorskie, płatności, odpowiedzialność, poprawki oraz sposób zakończenia współpracy. Sam dokument znaleziony w internecie zwykle nie wystarczy, bo nie uwzględnia modelu konkretnej kampanii ani ryzyk po obu stronach.

Dlaczego standardowa umowa często nie chroni stron?

„Prowadzenie marketingu”, „obsługa social mediów” czy „przygotowanie kampanii” nie opisują jeszcze tego, co agencja ma faktycznie zrobić. Bez wskazania liczby materiałów, terminów, kanałów publikacji, zakresu raportowania i zasad akceptacji szybko pojawia się spór o to, czy dana czynność mieściła się w wynagrodzeniu.

Umowa może zostać zawarta także przez wymianę maili lub wiadomości, ale wtedy jej treść będą uzupełniały przepisy Kodeksu cywilnego. Nie zawsze odpowiadają one specyfice współpracy marketingowej. Pisemny dokument pozwala ustalić, kto dostarcza materiały, za co odpowiada agencja, kiedy powstaje obowiązek zapłaty i co dzieje się z przygotowanymi kreacjami po zakończeniu projektu.

Umowa o dzieło czy umowa o świadczenie usług?

„Umowa marketingowa” nie jest odrębnym typem umowy nazwanej w Kodeksie cywilnym. W zależności od zakresu współpracy może mieć cechy umowy o dzieło albo umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Wybór modelu wpływa na zakres odpowiedzialności agencji i sposób rozliczenia.

Cecha Umowa o dzieło Umowa o świadczenie usług
Przedmiot Osiągnięcie oznaczonego rezultatu, na przykład identyfikacji wizualnej lub konkretnego filmu reklamowego. Wykonywanie określonych czynności z należytą starannością, na przykład prowadzenie kampanii lub profili społecznościowych.
Odpowiedzialność Dotyczy zgodności rezultatu z ustaleniami i usunięcia wad na zasadach właściwych dla dzieła. Dotyczy prawidłowego i profesjonalnego wykonywania uzgodnionych działań, a nie gwarantowanego wyniku biznesowego.
Rozliczenie Najczęściej za wykonany rezultat, choć umowa może przewidywać płatności etapowe. Zwykle miesięcznie, abonamentowo, godzinowo albo według zakresu wykonanych czynności.

Nie należy nazywać całej długiej współpracy umową o dzieło tylko dlatego, że w jej ramach powstają grafiki lub teksty. Prowadzenie social mediów, obsługa reklam czy bieżące doradztwo zwykle mają charakter usług. Przy współpracy obejmującej zarówno stałą obsługę, jak i pojedyncze projekty często sprawdza się umowa ramowa oraz osobne zlecenia określające konkretny projekt.

Brief, oferta i umowa – jak zachować spójność?

Najczęstsze problemy zaczynają się jeszcze przed podpisaniem dokumentu. Klient opisuje potrzeby w briefie, agencja odpowiada ofertą, a finalna umowa powstaje na podstawie innego zestawu ustaleń. Każda rozbieżność może później stać się argumentem w sporze.

Proces warto uporządkować w trzech krokach:

  1. Brief – klient określa cele, grupę odbiorców, kanały, materiały wejściowe i ograniczenia projektu.
  2. Oferta – agencja przekłada te oczekiwania na zakres prac, harmonogram, model rozliczeń i założenia dotyczące rezultatu.
  3. Umowa – strony wpisują do niej uzgodnione obowiązki, odpowiedzialność, zasady odbioru, prawa do materiałów i warunki zakończenia współpracy.

Przed podpisaniem trzeba sprawdzić, czy wszystkie trzy dokumenty dotyczą tego samego zakresu. Jeśli klient opóźnia przekazanie logotypu, danych lub akceptacji, umowa powinna wskazywać, że terminy agencji ulegają odpowiedniemu przesunięciu.

Jakie klauzule powinna zawierać umowa z agencją?

Zakres prac i obowiązki stron

Dokument powinien opisywać nie tylko usługę, lecz także jej granice. Należy wskazać liczbę materiałów, kanały publikacji, harmonogram, sposób raportowania, budżet reklamowy oraz to, czy zakup mediów i zewnętrznych licencji jest wliczony w wynagrodzenie.

Trzeba też opisać obowiązki klienta. Obejmują one między innymi terminowe przekazywanie materiałów, udzielanie informacji, akceptowanie kreacji oraz zapewnienie praw do dostarczonych treści. Bez takich zapisów agencja może ponosić konsekwencje opóźnień, których faktycznie nie spowodowała.

Wynagrodzenie, koszty dodatkowe i odbiór

Przy dłuższych projektach samo wskazanie terminu płatności po zakończeniu całości może być ryzykowne. Umowa może przewidywać płatności miesięczne albo rozliczenie według kamieni milowych. Trzeba określić także budżet reklamowy, koszty podwykonawców, zakup zdjęć stockowych, muzyki i innych licencji.

Ważna jest procedura poprawek. Dokument powinien wskazywać liczbę rund zmian, termin zgłoszenia uwag, sposób akceptacji oraz stawkę za prace wykraczające poza ustalony zakres. Dzięki temu „drobna korekta” nie zamienia się w nieograniczoną pracę bez dodatkowego wynagrodzenia.

Prawa autorskie, licencje i pola eksploatacji

Umowa musi rozstrzygać, czy agencja przenosi na klienta autorskie prawa majątkowe, czy tylko udziela licencji. W przypadku licencji należy określić jej czas, terytorium, wyłączność oraz pola eksploatacji, czyli sposoby korzystania z utworu. Inaczej trzeba opisać publikację w internecie, a inaczej użycie grafiki na billboardzie, opakowaniu czy w materiałach drukowanych.

Agencja może przekazać tylko te prawa, którymi rzeczywiście dysponuje. Jeżeli wykorzystuje zdjęcie stockowe, muzykę licencjonowaną albo element dostarczony przez podwykonawcę, zazwyczaj nie może przenieść na klienta pełnych praw do całego materiału. W takim zakresie należy uregulować udzielenie sublicencji albo wskazać ograniczenia wynikające z licencji pierwotnej.

Podobny problem dotyczy treści wygenerowanych przy użyciu narzędzi AI oraz materiałów z domeny publicznej. Nie należy automatycznie zapewniać w umowie, że klient otrzymuje pełne autorskie prawa majątkowe do każdego elementu. Dokument powinien wskazywać źródła materiałów, zasady ich wykorzystania i zakres uprawnień, którymi agencja może rozporządzać.

Jeżeli w kampanii pojawia się wizerunek lub głos osoby, umowa powinna wskazywać, kto uzyskuje zgodę na ich wykorzystanie. Dotyczy to także influencerów i osób występujących w materiałach reklamowych.

Przeniesienie autorskich praw majątkowych oraz udzielenie licencji wyłącznej wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności albo równoważnego kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Zwykły skan podpisanej umowy nie spełnia tego wymogu.

Odpowiedzialność i podwykonawcy

Umowa powinna rozdzielać odpowiedzialność za działania agencji, klienta i podwykonawców. Warto wskazać, kto odpowiada za legalność materiałów przekazanych przez klienta, kto uzyskuje zgody na wizerunek i kto ponosi koszt dodatkowej licencji.

Jeżeli agencja korzysta z grafików, copywriterów, influencerów lub domów produkcyjnych, powinna mieć prawo do angażowania podwykonawców. Jednocześnie musi zapewnić, że podwykonawcy przeniosą potrzebne prawa lub udzielą licencji i będą związani poufnością co najmniej w takim zakresie jak agencja.

Poufność, zakaz konkurencji i portfolio

Klauzula NDA powinna chronić informacje obu stron, nie tylko dane klienta. Należy określić, co jest poufne, jak długo trwa obowiązek zachowania tajemnicy, komu można ujawniać informacje i jakie są konsekwencje naruszenia.

Zakaz konkurencji wymaga szczególnej precyzji. Powinien wskazywać zakres podmiotowy, czas, terytorium i ewentualne wynagrodzenie. Jeżeli agencja chce pokazywać wykonane prace w portfolio, potrzebuje osobnej zgody dotyczącej korzystania z nazwy, logotypu i kreacji klienta. Taka licencja marketingowa powinna określać miejsce i sposób publikacji.

Jak zabezpieczyć się na wypadek sporu?

Kara umowna może dotyczyć wyłącznie zobowiązań niepieniężnych. Można ją powiązać na przykład z naruszeniem poufności, opóźnieniem w przekazaniu materiałów albo niewykonaniem określonego etapu. Nie można zastrzec kary umownej za sam brak zapłaty wynagrodzenia, ponieważ temu służą odsetki.

Warto odróżnić zwykłe opóźnienie od zwłoki. Jeżeli termin przesunął się z powodu braku materiałów po stronie klienta, agencja może nie ponosić odpowiedzialności. Umowa powinna opisywać takie zależności wprost. Trzeba też sprawdzić, czy kara ogranicza możliwość dochodzenia pełnego odszkodowania, czy strony chcą zachować taką możliwość.

Przy działaniach obejmujących newsletter, bazy klientów, formularze lub analitykę może wystąpić przetwarzanie danych osobowych. Wtedy należy ustalić role stron i zawrzeć odpowiednie postanowienia wymagane przez RODO, w tym umowę powierzenia, jeżeli agencja działa jako podmiot przetwarzający.

Przed podpisaniem sprawdź następujące elementy:

  • Zakres prac odpowiada briefowi, ofercie i załącznikom.
  • Wynagrodzenie obejmuje także uzgodnione koszty dodatkowe i etapy płatności.
  • Prawa autorskie, licencje, pola eksploatacji i materiały stockowe są opisane osobno.
  • Procedura poprawek, odbioru i akceptacji ma konkretne terminy.
  • Odpowiedzialność za materiały klienta, podwykonawców i zgodność reklamy jest rozdzielona.
  • Postanowienia o poufności i zakazie konkurencji są wzajemne i ograniczone w czasie.
  • Umowa przewiduje sposób przekazania danych, dostępów i materiałów po zakończeniu współpracy.

Exit plan – co powinno stać się po zakończeniu współpracy?

Rozwiązanie umowy nie powinno oznaczać chaosu operacyjnego. Strony powinny wcześniej ustalić, jak zamknąć kampanie, rozliczyć prace w toku i przekazać dostęp do narzędzi. Dotyczy to zwłaszcza kont reklamowych, analityki, domen, profili społecznościowych i plików źródłowych.

Exit plan powinien obejmować:

  • Termin wypowiedzenia – wystarczający do zakończenia bieżących działań i przekazania obowiązków.
  • Rozliczenie prac w toku – zasady zapłaty za zaakceptowane i rozpoczęte etapy.
  • Przekazanie dostępów – konta reklamowe, narzędzia analityczne, profile i repozytoria plików.
  • Los materiałów – pliki finalne, wersje robocze, dokumentacja i licencje zewnętrzne.
  • Tryb natychmiastowy – konkretne, rażące naruszenia, takie jak uporczywy brak płatności, naruszenie poufności lub poważne niewykonanie umowy.

W umowie zawartej na czas określony należy wyraźnie przewidzieć możliwość wcześniejszego wypowiedzenia. W przeciwnym razie samo niezadowolenie ze współpracy może nie wystarczyć do jej zakończenia w dowolnym momencie.

Forma zawarcia umowy ma znaczenie

Dla wielu ustaleń wystarczy forma dokumentowa, na przykład wymiana maili pozwalająca ustalić nadawcę i treść oświadczeń. Inaczej jest przy przeniesieniu autorskich praw majątkowych oraz licencji wyłącznej. W tych przypadkach potrzebny jest dokument podpisany własnoręcznie przez strony albo kwalifikowany podpis elektroniczny. Podpisany skan może potwierdzać ustalenia, ale nie zastępuje wymaganej formy dla skutecznego transferu praw.

Przed podpisaniem sprawdź także dane stron i sposób reprezentacji. Umowa powinna zostać zawarta z właściwą firmą, a nie z innym podmiotem powiązanym z osobą prowadzącą negocjacje. Przy spółce trzeba zweryfikować, czy podpisujący może ją reprezentować albo posiada pełnomocnictwo.

Gotowy wzór może być punktem wyjścia, ale nie powinien zastępować analizy konkretnej współpracy. Przy większej kampanii, przeniesieniu praw autorskich, wykorzystaniu AI i materiałów stockowych albo przetwarzaniu danych osobowych opłaca się przeprowadzić audyt prawny przed podpisaniem. Taka weryfikacja pozwala usunąć niespójności między briefem, ofertą i umową, zanim przerodzą się w kosztowny spór.


Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Przy negocjowaniu lub zawieraniu umowy marketingowej warto skonsultować jej treść z prawnikiem, zwłaszcza gdy obejmuje przeniesienie praw autorskich, licencje wyłączne, dane osobowe lub wysoką odpowiedzialność finansową.

Redakcja fortiva.pl

Fortiva.pl to portal o marketingu internetowym dla firm. Piszemy dla przedsiębiorców, marketerów i specjalistów, którzy chcą zdobywać klientów w sieci: o strategii i budowaniu marki, reklamie w wyszukiwarce i w social mediach, pozycjonowaniu, sklepach internetowych i platformach sprzedażowych, analityce oraz o marketingu B2B i wejściu na rynki zagraniczne.

Może Cię również zainteresować

Potrzebujesz więcej informacji?